Dziś nieco zmieniam tematykę, by zająć się historią, a szczególnie błędnymi informacjami, jakie corocznie podają dziennikarze 8 oraz 9 maja.
Oto właśnie obchodzimy ostatni dzień triduum Dnia Zwycięstwa. Dlaczego triduum? Ano dlatego, że — jak większość zapewne wie — zdania na temat tego, którą datę zakończenia II wojny światowej należy uznać za najlepszą, są podzielone. A i tak mało kto podaje prawdziwą…
Literówki zdarzają się każdemu, więc nie ma sensu przywiązywać do nich zbyt dużej wagi, jednak czasami wywołują one pewne przemyślenia. Wredny chochlik nie omija nawet OKE — konkretnie w instrukcji opisywania tzw. bezpiecznych kopert, w które pakowane są prace po zakończeniu egzaminu (w drugiej linijce; w trzeciej też, ale to w tym momencie nieistotne), o czym spieszę donieść abiturientom, by poprawić ich samopoczucie:
Drodzy maturzyści, niewątpliwie wielu z was konieczność udzielania odpowiedzi na maturze wydaje się karą za bliżej nieokreślone przewinienia. Niemniej jednak życzę Wam, abyście nie ponieśli zbyt surowej kary, jeśli te Wasze odpowiedzi okażą się niezbyt fortunne.
Postscriptum
Mam nadzieję, że autora tej instrukcji też nikt karał nie będzie, bo — jak wspomniałem — literówki zdarzają się wszędzie, również na mojej stronie czasem jakaś się znajdzie…
Wyraz notabene teoretycznie nie sprawia problemów użytkownikom — chyba tylko dlatego, że nie zawsze mają oni świadomość jego właściwego znaczenia, a przez to w większości przypadków stosują go bez potrzeby, przez co słowo to staje się kolejnym niewiele znaczącym przerywnikiem. A szkoda. Dlatego też w dalszej części artykułu zamieszczę trochę informacji na temat jego znaczenia, zasad stosowania, a także wyrażeń, z którymi jest niesłusznie utożsamiany znaczeniowo.
Mistrzostwa coraz bliżej, coraz więcej więc się o nich pisze, a w związku z tym coraz więcej osób dostrzega związane z tą imprezą wątpliwości ortograficzne. Jak więc należy pisać: EURO 2012 czy Euro 2012? Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej czy mistrzostwa Europy w piłce nożnej? Wątpliwości dotyczących stosowania wielkiej litery jest więcej: strefa kibica czy Strefa Kibica? Oficjalny Sponsor czy oficjalny sponsor? Reprezentacja Polski czy reprezentacja Polski? To tylko niektóre wątpliwości, które rozstrzygnę w dalszej części artykułu.
Oprócz narzekania, o którym wspomniałem w poprzednim artykule, Polacy lubią również świętowanie — najlepiej, jeśli wiąże się ono z osiągnięciem jakiejś okrągłej liczby, gdyż można wtedy obchodzić (najczęściej hucznie) jubileusz. A jubileuszów ci u nas dostatek, przy czym słowo to bardzo często bywa nadużywane.
Czy np.
Tym razem nie chodzi, o dziwo, o żadne zbędne a modne zapożyczenie z języka angielskiego, lecz o rodzime słowo, które w ostatnim czasie w związku z kolejnym kryzysem odmieniane jest przez wszystkie przypadki, chociaż bardzo często bywa stosowane w niewłaściwym znaczeniu.
Jako że Polacy słyną ze skłonności do narzekania, nie dziwi fakt, że wciąż słyszymy, iż np. jakieś przedsiębiorstwo poniosło straty, odnotowało stratę itd. To samo dotyczy zresztą osób prywatnych. Rzecz w tym, że nie zawsze tzw. strata jest stratą w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Jak należy zapisywać ten popularny acz problematyczny wyraz, stosowany ostatnimi czasy na określenie ośrodków oferujących zabiegi pielęgnujące skórę? Wątpliwości co do jego pisowni mają zarówno właściciele tego typu przybytków, jak również osoby przygotowujące dla nich materiały reklamowe oraz dziennikarze, którzy też przecież nie omijają tego modnego tematu.
Cały problem polega tym, że każda z tych form coś znaczy, a pisownia tego trzyliterowego wyrazu jest ściśle uzależniona od znaczenia, w jakim jest używany. Co gorsza, wydaje się, że autorzy internetowego słownika ortograficznego PWN nie tylko nabrali się na pułapkę fałszywej etymologi, ale na dodatek chyba trochę się pogubili… w samych zasadach pisowni.
Znów to samo: niby oczywista rzecz, jedna zasada, ale sposobów zapisu w praktyce spotykamy nie dwa, jak to zwykle bywa, lecz aż trzy. Weźmy na przykład nazwę przybytku na załączonym obrazku: jedni (jak na fotografii) piszą mini bar, inni mini-bar, a jeszcze inni po prostu minibar.
Poprawna jest tylko jedna forma. Która i dlaczego właśnie ona, wyjaśnię w dalszej części artykułu.
Urządzenia ze znakiem jabłuszka robią zawrotną karierę, a ich posiadanie jest wręcz wyznacznikiem bycia na czasie i życia w zgodzie z obowiązującymi trendami. Nic więc dziwnego, że wiele się o nich pisze. Praktyka pokazuje jednak, że towarzyszą temu wątpliwości natury fleksyjnej i ortograficznej. Te pierwsze wiążą się z pytaniem, czy wyrazy te należy odmieniać, a jeśli tak, to w jaki sposób, a drugie są związane ze stosowaniem apostrofu przed końcówką fleksyjną. Czy jest on potrzebny?
Wszystkie kwestie związane z odmianą wyrazów: iPhone, iPod oraz iPad wyjaśnię w dalszej części artykułu.
Tym słowem zamierzałem się zająć już dawno temu, gdyż działa na mnie jak płachta na byka, oczywiście jeśli używane jest w niewłaściwy sposób (a tak bywa najczęściej, zwłaszcza za sprawą marketingowców). Kiedy możemy mówić o właściwym jego używaniu, a kiedy o błędnym, wyjaśnię w dalszej części artykułu. Przedtem jednak proszę samodzielnie zastanowić się, które zdania lub wyrażenia są poprawne (w interesującym nas zakresie; inne błędy pomińmy litościwym milczeniem…):
serwer dedykowany
serwis obsługi podróży dedykowany klientom korporacyjnym
międzynarodowy serwis dedykowany klientom biznesowym
serwis dedykowany opiekunkom i sprzątaczkom
wzmacniacz dedykowany jest do trudnych warunków odbioru sygnałów RTV
wzmacniacz dedykowany jest dla słuchawek o impedancji 32-300 ohm
wzmacniacz dedykowany dla iPoda, iPada i iPhona
kabel dedykowany do systemów CDNP.
wysokiej klasy kabel dedykowany do użytkowania w systemach radiowych
Jestem nauczycielem języka polskiego w jednym z warszawskich liceów. Na tej stronie chcę dzielić się refleksjami dotyczącymi literatury, języka, edukacji, mediów. Nie zabraknie również tekstów mających na celu pomoc uczniom w zrozumieniu pewnych kwestii i zjawisk.
Wszelkie propozycje dotyczące kolejnych wpisów, jak również komentarze do już istniejących mile widziane.
Podziękowania
Serdeczne podziękowania dla Bartosza Piątkowskiego za pomoc w uruchomieniu strony, udostępnienie hostingu i ocenę projektu wizualnego serwisu.