Modne słowo: technologia

Język, Leksyka/semantyka, Moda językowa, Wskazówki poprawnościowe, Zapożyczenia i wpływy obce 8 komentarzy »

Jakiś czas temu pastwiłem się nad tymi, którzy z braku wiedzy, z zapatrzenia w angielszczyznę lub ze zwykłego snobizmu językowego używają słowa dywizja w niewłaściwych kontekstach (zob. artykuł Modne słowo: dywizja). Teraz przyszła pora wypowiedzieć się na temat kolejnego modnego słowa: technologia, które w zdecydowanej większości przypadków stosowane jest w sposób niewłaściwy.

Zachęcam do lektury dalszego ciągu artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Mieć czy posiadać?

Język, Leksyka/semantyka, Moda językowa, Wskazówki poprawnościowe 11 komentarzy »

Jedną z podstawowych prawd lingwistyki jest ta, że język jest żywy, zmienia się, jedne wyrazy wychodzą z użycia, inne, jak pokazałem w artykule Zmiany znaczeniowe wyrazów — przykłady, zmieniają znaczenie, inne wkraczają do języka, a jeszcze inne dokonują ekspansji, wypierając z użycia wyrazy o podobnym, chociaż nieidentycznym znaczeniu.

Jednym z takich wyrazów jest słowo posiadać, które od dłuższego czasu zawłaszcza kolejne pola znaczeniowe i rywalizuje o następne z czasownikiem mieć. W dalszej części artykułu przedstawię i ocenię różne konteksty używania obu wyrazów i oczywiście udzielę kilku wskazówek poprawnościowych.

Przeczytaj cały artykuł »

Pisownia jednostek kąta i temperatury

Baza wiedzy, Język, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe 7 komentarzy »

W poprzednim artykule zajmowałem się problemem zapisu nazw jednostek miary, masy i wielkości fizycznych. Zapowiedziałem, iż kwestię zapisu wartości wyrażanych w stopniach, czyli jednostek miary kąta i temperatury, poruszę oddzielnie, gdyż sprawa jest dosyć problematyczna, a propozycji rozstrzygnięć kilka. Źródłem problemu jest nie tylko brak jednomyślności wśród językoznawców, ale też znana dobrze praktyka „każdy sobie…”, polegająca na braku współpracy między gremiami wydającymi zalecenia, w tym przypadku między językoznawcami a ludźmi tworzącymi Polską Normę.

Niemniej jednak wydaje się, że ustalenie najlepszej praktyki zapisu miar wyrażanych w stopniach jest możliwe, toteż zapraszam do lektury dalszej części artykułu.
Przeczytaj cały artykuł »

Pisownia nazw jednostek miary, masy i wielkości fizycznych

Baza wiedzy, Język, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe 24 komentarze »

Nie tak dawno temu w artykule Waga i miara we frazeologii — typowe błędy zajmowałem się frazeologizmami związanymi z ważeniem i mierzeniem. Teraz zajmę się zagadnieniem pisowni jednostek miary, wagi i innych wielkości fizycznych.

No to zacznijmy od prostej zagadki: ile błędów widzicie na załączonym obrazku?

Odpowiedzi udzielę w dalszej części artykułu, ale dopiero po omówieniu kilku fundamentalnych, lecz często naruszanych zasad.

Od razu pragnę uprzedzić, że problem zapisu wartości wyrażonych w stopniach, tj. kąta i temperatury, jako problematyczny i bardziej złożony, omówię w oddzielnym artykule.

Przeczytaj cały artykuł »

Chwila wielkopomna czy wiekopomna?

Język, Leksyka/semantyka, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe 4 komentarze »

No właśnie, dla niektórych użytkowników języka odpowiedź na postawione w tytule pytanie stanowi pewien problem. Poświadcza to zróżnicowanie praktyki językowej: w różnych wypowiedziach można spotkać obie formy, również w tekstach pisanych. Która z nich jest poprawna? Na to pytanie odpowiadam w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Zdrobnienia, zdrobnionka — funkcjonalne i niefunkcjonalne

Język, Moda językowa, Wskazówki poprawnościowe, Z przymrużeniem oka 8 komentarzy »

Po zjedzeniu zamówionej i wyczekanej pizzy przywołuję kelnera.
Rachuneczek? — pyta kelner.
Potwierdziłem.
Płaci pan gotóweczką?
Tego było już za wiele, więc postanowiłem dać mu do myślenia.
Nie, karteczką — odrzekłem.
Popatrzył dziwnie… Nie wiem, czy zrozumiał…

***

Nie mam pojęcia, czemu to przypisać. Czy to przejaw jakiegoś zdziecinnienia, czy szerząca się w zastraszającym tempie maniera? Teorii na ten temat mam kilka, ale nie będę wdawał się w rozważania psychologiczne ani socjologiczne. Poprzestanę na stwierdzeniu faktu: zdrobnienia (czyli deminutiva) we współczesnej polszczyźnie są zdecydowanie nadużywane.

Na czym polega to zjawisko i jakie są poprawne konteksty używania zdrobnień, wyjaśniam w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Transkrypcja z cyrylicy — błędne praktyki

Baza wiedzy, Język, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe 22 komentarze »

Inspiracja do napisania kolejnego artykułu przyszła do mnie mailem. Ot, zwykła reklama, która na szczęście tym razem nie trafiła do folderu ze spamem:

Prawdę mówiąc, o praktykach związanych z transkrypcją wyrazów (w tym nazw własnych) rosyjskich (a mówiąc ściślej: wszystkich języków słowiańskich, w których do zapisu używa się cyrylicy) miałem zamiar napisać prawie rok temu, ale z różnych przyczyn tego nie uczyniłem.
Temat jednak wymaga omówienia, gdyż moda na stosowanie angielskich zasad transkrypcji zatacza coraz szersze kręgi, nawet w środowiskach, w których spodziewać by się można większego poszanowania rodzimych zasad.

Przeczytaj cały artykuł »

100 000 wizyt na stronie! Dziękuję!

Inne Komentarze (1) »

Miło mi poinformować Państwa, że strona Język — literatura — edukacja została do tej pory odwiedzona ponad 100 000 razy (licząc tylko wizyty, nie wszystkie odsłony)! Dziękuję wszystkim, którzy kiedykolwiek znaleźli choć chwilkę, by się na tej stronie zatrzymać, a szczególnie tym, którzy zostawili po sobie ślad w postaci komentarza, oceny artykułu czy maila do autora.

Nie jest to może wynik imponujący, jeśli wziąć pod uwagę, że strona istnieje ponad 2,5 roku, ale jeśli uwzględnimy, iż po opublikowaniu przeze mnie kilku artykułów przez osiem miesięcy leżała odłogiem i bliski byłem decyzji o jej likwidacji, a tak naprawdę coś drgnęło dopiero w poprzednim roku, to myślę, że jak na stronę niekomercyjną, niemogącą liczyć na promocję i poświęconą tematyce przez wielu lekceważonej, wynik należy uznać za zadowalający.

Co cieszy mnie szczególnie, czytelnikami tej strony nie są osoby przypadkowe, lecz takie, które poszukują konkretnych informacji związanych z poruszaną tu tematyką, w tym inni nauczyciele, uczniowie, politycy różnego szczebla, a nawet redaktorzy czasopism. Świadczy to o tym, że nie wszyscy zgadzają się na propagowany w wielu miejscach model językowej bylejakości. Utwierdza mnie to w przekonaniu, że warto było podjąć trud stworzenia i utrzymania strony, chociaż nie tylko nie przynosi ona zysków, ale jej prowadzenie wiąże się z pewnymi kosztami (reklamy na stronie co prawda są, ale zysk z nich jest symboliczny, a właściwie go nie ma, bo nie wystarczy go na utrzymanie domeny). Jeśli jest na nią zapotrzebowanie, to niech będzie ona moim prywatnym wkładem na rzecz naszej mowy ojczystej. Inni oddawali za nią życie, więc moje tzw. „poświęcenie” i tak nie jest niczym wielkim.

Chciałbym przy tej okazji podziękować wszystkim za zainteresowanie stroną, życzliwe komentarze i korespondencję mailową. Nie zawsze udaje mi się znaleźć czas, by odpowiedzieć, więc przepraszam wszystkich pominiętych.

Jeszcze raz zachęcam do zgłaszania propozycji nowych artykułów. A nuż podsuną mi Państwo jakiś ciekawy pomysł.

Z polonistycznym pozdrowieniem
Łukasz Rokicki

Pleonazmy i tautologie

Baza wiedzy, Język, Leksyka/semantyka 29 komentarzy »

Jakiś czas temu pisałem o oksymoronach i antytezach. Należałoby więc uzupełnić nieco tamte rozważania i wspomnieć o w pewien sposób spokrewnionych z nimi zjawiskach językowych. Zanim jednak przejdę do meritum (czyli do rzeczy, istoty zagadnienia), poczynić muszę fundamentalną uwagę: o ile oksymorony i antytezy są stosowanymi w literaturze środkami stylistycznymi, o tyle pleonazmy i tautologie uważa się za błędy stylistyczne, gdyż nie kryją się pod nim żadne filozoficzne podteksty, a ich istotą jest redundancja (zbędne powielanie treści).

W dalszej części artykułu, odwołując się do przykładów, wyjaśnię, czym są pleonazm i tautologia oraz wskażę, jak mają się te zjawiska do oksymoronów i antytez.

Przeczytaj cały artykuł »

Silnik: Wordpress - Theme autorstwa N.Design Studio. Spolszczenie: Adam Klimowski. Modyfikacja: Łukasz Rokicki.
RSS wpisów RSS komentarzy


Karmar - Zakład stolarski | Meble na wymiar
kuchnie, szafy, komody - Radom, Skaryszew, Kozienice