Poprawne zapisywanie godzin

Baza wiedzy, Język, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe   

W komentarzu do dawno już napisanego, ale wciąż cieszącego się dużym zainteresowaniem artykułu Poprawne zapisywanie dat jeden z czytelników zadał pytanie dotyczące poprawnego zapisywania godzin, szczególnie kwestionując tu i ówdzie stosowany zapis z podkreśloną liczbą minut w indeksie górnym. Czy miał rację? Jakie sposoby zapisywania godziny są dopuszczalne? O tym w dalszej części artykułu. Odpowiem również na pytania, czy lepszy jest zapis w formacie 12- czy 24-godzinnym, jak należy oznaczać północ i czy zapis cyfrowy godzin porannych poprzedzamy zerem wiodącym.

W praktyce spotykamy się z kilkoma sposobami zapisywania godzin:
a) liczbowym z kropką jako separatorem, np. 10.00, 15.08,
b) liczbowym z dwukropkiem jako separatorem, np. 10:00, 15:08,
c) liczbowym z liczbą oznaczającą minuty w indeksie górnym, np. 1000,1508,
d) liczbowym z podkreśloną liczbą oznaczającą minuty w indeksie górnym, np. 1000,1508,
e) liczbowym bez oznaczania liczby minut (tylko w wypadku pełnych godzin), np. 10. (z kropką) lub 10 (bez kropki)
f) słownym, np. dziesiąta, piętnasta osiem

Omówmy je po kolei.

1. Formaty zapisu godziny

1.1. Zapis z kropką

Jest chyba najpopularniejszy i najbardziej zalecany.

Spotkałem się kiedyś z zastrzeżeniem, że może błędnie kojarzyć się z ułamkiem dziesiętnym, co jest nieprawdą, gdyż jak wyjaśniłem w artykule Separatory w zapisie liczb, separatorem dziesiętnym w polskim zapisie jest przecinek, nie kropka. Poza tym nie szukajmy dziury w całym: ryzyko pomyłki jest minimalne i chyba czysto teoretyczne, chyba że ktoś nie wie, że godzina ma 60 minut… Inni wskazują, że zapis taki może być mylony z datą (15.08 może oznaczać 8 minut po godz. 15 lub 15 sierpnia). Tu również mamy jednak do czynienia z doszukiwaniem się problemów na siłę. Kontekst raczej wyklucza takie pomyłki. Dotyczy to również kontekstu składniowego, a dokładniej obecności lub braku przyimka o: zapis wracam 15.08 odnosi się do daty, a wracam o 15.08 do godziny. Gorzej z zapisem umówiliśmy się na 15.10 — może być dwuznaczny, więc lepiej w takim wypadku dostawić skrót godz., żeby uniknąć nieporozumień.

1.2. Zapis z dwukropkiem

Jest nieco mniej popularny, lecz nie można go nazwać błędnym. Ten sposób zapisu wydaje się wtórny i zapewne wzięty z zegarków elektronicznych i wyświetlaczy alfanumerycznych na innych urządzeniach. Stosowany jest np. w komputerach i jest zgodny z normami ISO i PN. Normy te mają jednak określony zakres zastosowania (np. w obsłudze systemów teleinformatycznym i obiegu naukowym w niektórych dziedzinach) i nie są obligatoryjne. Proszę więc o niewskazywanie ich jako źródła normy językowej, chyba że w liściku do ukochanej wyznaczaliście jej randkę np. na 2013-03-21T16:03:47+01:00… Tak czy inaczej można stosować zapis z dwukropkiem w tekstach nieliterackich.

1.3. Zapis z liczbą minut w indeksie górnym

Zapis taki jest dopuszczalny, również w tekstach drukowanych (zapis z podkreśleniem byłby w druku niepoprawny i mniej czytelny).

1.4. Zapis z podkreśloną liczbą minut w indeksie górnym

Jest niewłaściwy w druku (w takim wypadku należy stosować formę bez podkreślenia), lecz w piśmie odręcznym skłonny byłbym go zaakceptować ze względu na fakt, iż pismo ręczne nie zawsze jest odpowiednio proporcjonalne i dodanie podkreślenia zwiększa przejrzystość zapisu (zupełnie odwrotnie niż w druku).

1.5. Zapis bez oznaczania liczby minut

Wbrew zastrzeżeniom niektórych może być stosowany. Obecność kropki po liczbie oznaczającej godzinę nie jest w takim zapisie konieczna (nie jest też błędem). Można więc napisać czynne od 8 do 18 albo czynne w godz. 8—18.

1.6. Zapis słowny

Jest dopuszczalny, przede wszystkim jednak w tekstach literackich itp. Stosowanie słów godzina i minuta nie jest wymagane, można więc napisać godzina piąta minut trzydzieści lub piąta trzydzieści.

Format 12- czy 24-godzinny?

Format 12-godzinny może być stosowany w komunikacji potocznej i w tekstach literackich. W niektórych wypadkach lepiej dla pewności dodać słowo rano lub wieczorem (byle nie *AM kub *PM, gdyż są to oznaczenia angielskie), chyba że kontekst tego nie wymaga. Format 24-godzinny jest jednoznaczny i niewątpliwie bardziej godny polecenia we wszystkich formach komunikacji.

Godzina 0 czy 24?

W zapisie 24-godzinnym północ należy oznaczać jako 0.00, a w 12-godzinnym jako 12.00. Zapis *24.00 nie jest przyjęty w żadnej konwencji. Dlaczego? Z tego prostego powodu, iż godzina ta jest początkiem kolejnego dnia, a nie końcem poprzedniego. Brzmi to może niezręcznie, ale doba kończy się w chwili nastania północy. Owszem, mija kończy się wtedy dwudziesta czwarta godzina, ale proszę zwrócić uwagę, że zapis np. *24.01 wiązałby tak oznaczaną chwilę z poprzednią dobą… Dlatego lepiej pisać 0.00 Podkreślam, że uwaga ta dotyczy przede wszystkim zapisu, który powinien być staranniejszy niż ustna odmiana języka. W codziennej komunikacji werbalnej możemy mówić o godzinie dwudziestej czwartej i razić to nie będzie.

Z zerem wiodącym czy bez niego?

W zasadzie zero wiodące jest zbyteczne — zapis 9.30 jest wystarczający. Zapis z zerem wiodącym, np. 09.30, dopuszczalny jest w bardzo sformalizowanych tekstach i dokumentach. Czasami zero takie może służyć jako zabezpieczenie przed próbą sfałszowania zapisu godziny.

14 komentarzy do “Poprawne zapisywanie godzin”

  1. Doktor stwierdza:

    Dziękuję za odpowiedź.

  2. Jaga stwierdza:

    Nie do końca rozumiem różnicę między zapisem 12- i 24-godzinnym.
    Skoro w zapisie 24-godzinnym stosujemy 0.00 jako północ – początek kolejnego dnia, to automatycznie nasuwa się, że w zapisie 12-godzinnym też powinno tak być. Z tego wynika pytanie, czy jeśli jest pięć minut po północy, to w zapisie 12-godzinnym napiszemy 12.05 czy też 0.05?
    Czy w zapisie 12-godzinnym, jednakowo zapiszemy zarówno północ i południe, czy też jest jakieś rozróżnienie?

    dodatkowe pytanie:
    Mimo, że nie powinno się stosować am/pm w języku polskim, to jednak pojawia się w niektórych tekstach. Czy w takim przypadku zapis 12.00 am należy traktować jako północ, czy południe?

    Pozdrawiam

  3. Łukasz Rokicki stwierdza:

    1. Domyślam się, że 12.05. Dla mnie jest to również niezrozumiałe i nielogiczne. W tym momencie jeszcze bardziej widoczne staje się, że z tym systemem 12-godinnym są same problemy, stąd też moja sugestia, żeby go nie używać. Ja go nigdy nie stosuję.
    2. Zasadnicza 12 AM to północ, ale praktyka pokazuje, że w urządzeniach różnych producentów różnie to może wyglądać…

  4. nikt stwierdza:

    Dodam jeszcze jeden format zapisu godzin – wojskowy (military).
    Polega na zapisywaniu ich liczbowo, ale bez żadnych separatorów i indeksów: 0100, 0700, 1100, 2100, 0000.

    http://usmilitary.about.com/od/theorderlyroom/a/militarytime.htm

  5. Łukasz Rokicki stwierdza:

    Ha! Ten format wygląda tak bardzo… wojskowo 😀
    Skoro wojskowi go rozumieją, niech go używaja na swój użytek, nie polecam jednak jego upowszechniania.

  6. radek stwierdza:

    Co za bzdury z tą kropką. Nigdy nie powinno się takiej formy zapisu używać (11.03) – jest ona błędna. Wg normy (ISO 8601) – jeśli już taki zapis się stosuje to należy raczej używać przecinka, jednak nie jest pewne co np. taki zapis oznacza (11.03) – czy:
    – 11 marzec
    – 3 listopad
    – godzinę 11 i 3/10 godziny – czyli 11:18?
    Jak sam autor zauważył, niekiedy z kontekstu nie można się domyśleć.

    Dwukropek nie wziął się z zegarków elektronicznych (co za nonsens 🙂 ) a z normy (i doświadczeń), która powstała po to aby pewne informacje były zapisywane jednoznacznie. Panowie „poeci” tylko mieszają i wprowadzają ludzi w błąd.

    Jak chcesz się umówić z ukochaną na randkę na konkretną godzinę, to nie musisz stosować najbardziej rozwiniętej formy zapisu (wg normy ISO) – wystarczy „juro o 03:47”.

    Zresztą cały powyższy tekst/zalecenia można o kant d… bo autor nie podaje źródeł informacji. Mam wrażenie, że z nudów wymyślił powyższe reguły.

  7. Łukasz Rokicki stwierdza:

    Co za bzdury z tą kropką.

    Bzdury to Szanowny Pan raczy wypisywać.

    Nigdy nie powinno się takiej formy zapisu używać (11.03) – jest ona błędna.

    Ciekawe, że taką właśnie formę poleca autorytet w dziedzinie ortografii i edycji tekstów Adam Wolański. Polecam zajrzeć do jego książki Edycja tekstów na stronę 129.

    Wg normy (ISO 8601) – jeśli już taki zapis się stosuje to należy raczej używać przecinka

    Przypominam, że norma ISO nie ma statusu normy ortograficznej, lecz stosuje się do formatowania danych w systemach teleinformatycznych, więc powoływanie się tu na nią nie ma sensu.

    – 11 marzec
    – 3 listopad

    Wstyd. Taki wykształcony człowiek powinien wiedzieć, że poprawne formy to 11 marca i 3 listopada. Polecam przeczytać artykuł Poprawne zapisywanie dat. Tylko proszę tam nie tworzyć w komentarzach kolejnych fantastycznych teorii.

    Wg normy (ISO 8601) – jeśli już taki zapis się stosuje to należy raczej używać przecinka

    1. Zauważyłem, lecz wykazałem również, iż tego typu dwuznaczności pojawiają się sporadycznie. Pokazałem również, jak ich unikać.
    2. Domyślić się, nie *domyśleć się

    Dwukropek nie wziął się z zegarków elektronicznych (co za nonsens 🙂 ) a z normy (i doświadczeń), która powstała po to aby pewne informacje były zapisywane jednoznacznie.

    A co było pierwsze: urządzenia stosujące ten format czy Pana umiłowana norma ISO?

    Panowie „poeci” tylko mieszają i wprowadzają ludzi w błąd.

    Ech, ci nawiedzeni „ludzie z branży”… Nikt tak nie miesza jak oni…

    Jak chcesz się umówić z ukochaną na randkę na konkretną godzinę, to nie musisz stosować najbardziej rozwiniętej formy zapisu (wg normy ISO) – wystarczy „juro o 03:47″.

    1. Nie przypominam sobie, żebym z Szanownym Panem przechodził na „ty”…
    2. To w końcu stosujemy tę normę czy nie? Proszę o jakąś konsekwencję, bo wyraźnie jej w Pana poglądach brakuje. Jeżeli uznajemy, że norma ISO jest miarodajna, to stosujmy ją w całości, a nie częściowo. Albo jest normą, albo nie jest… Sam Pan w tym momencie zauważa, że norma ISO nie odnosi się do codziennego użycia. Co więcej, format z kropką A. Wolański zaleca również do tekstów specjalistycznych.

    Zresztą cały powyższy tekst/zalecenia można o kant d… bo autor nie podaje źródeł informacji. Mam wrażenie, że z nudów wymyślił powyższe reguły.

    1. Trochę kultury proszę, bo ona świadczy o człowieku. Mógłbym odpowiedzieć w tym samym tonie, ale nie będę się zniżał do tego poziomu.
    2. Podałem teraz źródło. Czy nadal obstaje Pan przy swoich insynuacjach?

  8. leo stwierdza:

    Niestety artykuł jest słaby. Sposób zapisu jest głównie determinowany miejscem i charakterem użycia. W tekście literackim zapis 9.10 będzie lepszy niż 09:10. Natomiast w programie festiwalu dokładnie odwrotnie.

    Oczywiście, zawsze można czytającym serwować rozmaite kalambury. W tekstach użytkowych najważniejsza jest semantyka, w teksach literackich ważniejsza może być już forma.

  9. Łukasz Rokicki stwierdza:

    Jest kilka poprawnych formatów zapisu i każdy w danym momencie może wybrać ten, który mu najbardziej odpowiada i wydaje się stosowny w danym użyciu. Je ja po prostu przedstawiłem i podałem zakres oraz pewne ograniczenia ich stosowania. I tyle. Nie wiem, czego się Pan spodziewał.

  10. Ktoś stwierdza:

    Skoro w zapisie 24-godzinnym północ należy oznaczać jako 0.00, to czy sformułowanie „godzina 24” jest niepoprawne? Nie wydaje mi się, przecież to powszechna forma. Zresztą jaka jest alternatywa? Godzina 0? Nikt tak nie mówi. Chyba tylko północ albo dwunasta w nocy (ale tu znów przeskakujemy na wariant 12-godzinny).

  11. PP stwierdza:

    Nie podoba mi się jedno – mianowicie, iż stawia się Pan w roli autorytetu. Mam przekonanie, że zamiast wymądrzania się, który to zapis według Pana jest poprawny mógł Pan (dokładnie jak życzy Pan sobie w nocie prawnej) przywołać normę ISO oraz opinię Pana Wolańskiego.
    Sądzę, że samodzielnie myślący czytelnicy wyciągnęliby odpowiednie wnioski i nie podważali Pańskich kompetencji w komentarzach.
    Poza tym mam poważną wątpliwość wobec Pańskiej logiki, według której stwierdza Pan kategorycznie, iż godzina 24 „jest początkiem kolejnego dnia, a nie końcem poprzedniego”.
    Lajka raczej nie postawię.

  12. Łukasz Rokicki stwierdza:

    @ PP
    1. Nie rozstrzygam spawy autorytatywnie, lecz w oparciu o normy, z tym że norma ISO ma zastosowanie w szczególnym zakresie (systemy teleinformatyczne) i nie jest obligatoryjna, więc jej pod uwagę nie biorę, przedstawiłem natomiast szereg innnych sposobów zapisu z określeniem sytuacji, w których zwykło się je stosować. Jeśli zaś chodzi o ton odpowiedzi jednemu z przedmówców, bo domyślam się, że o to Panu chodzi, to po prostu dostosowałem się do tonu drugiej osoby.
    2. Jeśli chodzi o godz. 24.00, to doprecyzowałem wszystko w treści artykułu. Dziękuję za zwrócenie uwagi na ten ustęp, gdyż jeśli ktoś chciał, mógł dopatrywać się w nim pewnego skrótu logicznego, a tym samym nieścisłości.
    Pozdrawiam

  13. vit stwierdza:

    @10 przejdź się na dworzec PKP w nocy to usłyszysz zapowiedzi z godziną zero a nie północ czy 12 w nocy 😉

  14. Katecheta stwierdza:

    Dziękuję za pomoc.
    Wyszukałem w Google „poprawny zapis godziny” i znalazłem tę stronę.

    Dziękuję za pomoc.

    Komentujące Trolle niech się udadzą na salę treningową-tam będą mogli poburczeć do lusterka.

    Tutaj należy zapoznać się z tekstem i ewentualnie podziękować autorowi za czas i chęć napisania tego art.

    TYLE.

Zostaw komentarz

Silnik: Wordpress - Theme autorstwa N.Design Studio. Spolszczenie: Adam Klimowski. Modyfikacja: Łukasz Rokicki.
RSS wpisów RSS komentarzy


Karmar - Zakład stolarski | Meble na wymiar
kuchnie, szafy, komody - Radom, Skaryszew, Kozienice