Jaka końcówka: -om czy ?

Baza wiedzy, Język, Odmiana, Ortografia, Wskazówki poprawnościowe   

Mimo że sprawa wydaje się oczywista, czasami spotykam się z takim właśnie pytaniem, nie tylko ze strony uczniów. Dostałem też od czytelników kilka próśb o podanie uniwersalnej reguły stosowania tych końcówek. Wątpliwość dotyczy przede wszystkim odmiany rzeczowników rodzaju żeńskiego i wynika zazwyczaj z nieopanowania bardzo prostej i łatwej do zapamiętania reguły oraz z niechęci do gramatycznej refleksji nad wypowiedzią, a przecież bez niej, jeśli nie ma się wyćwiczonych nawyków i intuicji językowej, trudno pisać i mówić poprawnie.

Zasada jest prosta:

W narzędniku liczby pojedynczej we wszystkich wyrazach rodzaju żeńskiego stosujemy końcówkę .
Końcówkę -om stosujemy celowniku liczby mnogiej wyrazów wszystkich rodzajów gramatycznych.

W związku z tym w narzędniku liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego napiszemy np.
idę z koleżanką,
interesuję się fizyką.

Tak samo w innych wyrazach rodzaju żeńskiego, np.
tą książką ( — zaimek wskazujący), drugą godziną (drugą — liczebnik porządkowy), ładną dziewczyną (ładną — przymiotnik), pędzącą lawiną (pędzącą — imiesłów) itp.

W celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów gramatycznych obowiązuje końcówka -om, np.
Przyglądałem się koleżankom, wystawom, żołnierzom, motocyklom, oknom, pianinom.

2 komentarze do “Jaka końcówka: -om czy ?”

  1. animur stwierdza:

    Ale dlaczego ‚zaimek’? Owszem, jeśli odpowiadamy na pytanie: ‚Którą bułkę podać?’ i mówimy ‘Tę’, to jest to zaimek (bo zastępuje ‚imię’, czyli rzeczownik). Ale jeśli ‚tę’ / tą stawiamy przed rzeczownikiem, to tracą one właściwości zaimka i powinny być postrzegane jako przymiotniki.

  2. Łukasz Rokicki stwierdza:

    @ animur
    Kategoria zaimków znacznie się powiększyła w stosunku do tego, co sugeruje dosłownie rozumiana nazwa tej kategorii, i mamy w niej m.in. zaimki wskazujące, do których ta się zalicza, oraz szereg innych.

Zostaw komentarz

Silnik: Wordpress - Theme autorstwa N.Design Studio. Spolszczenie: Adam Klimowski. Modyfikacja: Łukasz Rokicki.
RSS wpisów RSS komentarzy