O znaczeniu, łączliwości, składni i poprawnym używaniu czasowników wyróżniać (wyróżniać się) i odróżniać (odróżniać się)

Baza wiedzy, Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (0) »

Podobne wyrazy mają to do siebie, że czasami mylą użytkowników, zacierają się różnice znaczeniowe między nimi, a w pewnym momencie kłopotliwa dla niektórych zaczyna być także ich składnia. Temat ten poruszałem już kilkakrotnie, ale cały czas zauważam nowe przykłady.

Pomysł na ten artykuł zrodził się już wcześniej, ale jak zwykle przed jego opublikowaniem wolałem poczekać i upewnić się, czy zaobserwowane przeze mnie zjawisko jest wynikiem niewiedzy jednostek czy przejawem popularniejszej tendencji do błędu.

A teraz do rzeczy.

Przeczytaj cały artykuł »

Mamy Twój…, czyli o stosowaniu zaimka twój w tekstach reklamowych

Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Z przymrużeniem oka 11 komentarzy »

Dziś na temat pewnej praktyki obecnej w reklamach, ogłoszeniach itp., a mianowicie używaniu w nich zaimka osobowego twój. Do poruszenia tego tematu skłoniła mnie tablica, którą widać na zdjęciu obok.

O co chodzi?

Nie, nie chodzi o zwracanie się do adresata wprost, bez formy grzecznościowej typu pan, pani. To znak czasu (niestety), a poza tym bardzo wygodne rozwiązanie, gdy płeć adresata przekazu reklamowego nie jest znana lub nie jest istotna. Stosowanie zaimka twój w tego typu tekstach nie jest niczym zdrożnym, chociaż czasami jednak nie za bardzo pasuje. Przeanalizujmy trzy sytuacje.

Przeczytaj cały artykuł »

Kto sponsorował transmisję Tour de Pologne 2016?

Język, Składnia Komentarze (1) »

W czasie relacji w TVP z tegorocznego Tour de Pologne mogliśmy wiele razy wysłuchać informacji, że sponsorem programu był właściciel szwajcarskich zegarków marki B***. Co wynika z takiej informacji i czego się z niej dowiadujemy o sponsorze? O tym w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Chrystus zmartwychwstał jest?

Ciekawostki, Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Średniowiecze, Współczesność Komentarze (1) »

Z okazji świąt zwykłem pisać coś okolicznościowego. I tak jest tym razem. Zajmę się pewnym wyrażeniem z popularnej XIV-wiecznej pieśni wielkanocnej, a konkretnie gramatyką, historią tego zwrotu i związanymi z jego przekształceniem (unowocześnieniem) implikacjami teologicznymi.

Przeczytaj cały artykuł »

Uważać (uznawać) jako czy uważać (uznawać) za?

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe, Zapożyczenia i wpływy obce 8 komentarzy »

Jeszcze jakiś czas temu artykuł taki nie miałby racji bytu, gdyż ekspansja błędnej formy to kwestia dosłownie kilku ostatnich lat. Najpierw ze zgrozą zauważyłem ją w czasopismach branżowych, potem coraz częściej spotykałem się z nią w „normalnych” mediach, a ostatnio usłyszałem ją z ust ucznia lub uczennicy (pamięć jest zawodna) szkoły podstawowej na konkursie krasomówczym. Po raz kolejny potwierdza się więc obiegowa mądrość, że ryba psuje się od głowy, czyli społeczeństwo i jego język od tak (niesłusznie) zwanych elit…

W praktyce językowej spotykamy się z trzema konstrukcjami składniowymi budowanymi wokół czasownika uważać:
uważać (uznawać) kogoś (coś) za kogoś (coś), np. ludzie uważają (uznają) go za bohatera;
uważać (uznawać) kogoś (coś) jako kogoś (coś), np. ludzie uważają (uznają) go jako bohatera;
uważać (uznawać) kogoś (coś) kimś (czymś), ludzie uważają (uznają) go bohaterem.
Które z nich są poprawne, a które nie?

Przeczytaj cały artykuł »

Chłopaki zrobili czy chłopaki zrobiły?

Baza wiedzy, Język, Odmiana, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 5 komentarzy »

Kilka dni temu, a dokładniej w sobotę, po niespodziewanie udanym dla naszych skoczków narciarskich drużynowym konkursie skoków w Zakopanem, redaktor TVP zapytał trenera Kruczka, co jest ważniejsze: czy dobre wyniki czy to, że chłopaki się przełamali. Czy użył poprawnej formy?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta, aczkolwiek wiąże się z nią pewna ciekawostka obnażająca niekonsekwencję w systemie językowym.

Przeczytaj cały artykuł »

Patrzeć w nuty czy patrzeć na nuty?

Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (1) »

Konkurs Chopinowski zbliża się ku końcowi. Wydarzeniu temu zawsze towarzyszą dyskusje, kontrowersje itd. Podczas jednej z internetowych dyskusji toczących się w kameralnym gronie na uboczu konkursu pojawił się problem, która forma jest poprawna: patrzeć na nuty czy patrzeć w nuty. Oczywiście, nie mogłem opuścić okazji, by zastanowić się nad tym i podzielić wynikami dociekań.

Znajomi (dobrzy, jeszcze z czasów poprzedniego konkursu) z miejsca opowiedzieli się za formą patrzeć w nuty. Zasadniczo mieli rację, jednak jeśli przypatrzeć się temu uważniej, sprawa nie jest wcale tak oczywista, jak się wydaje, i jako że nie są to ludzie przypadkowi, też to zauważyli. Od razu zaznaczam, że sprawę przedstawiam w dużym uproszczeniu i jest szereg przypadków wymagających odrębnej analizy.

Przeczytaj cały artykuł »

Nadawać charakter czy nadawać charakteru? O składni zdań z czasownikami nadać i nadawać

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (1) »

Na początek fragment e-maila od czytelniczki:

[…] czy jest jakieś uzasadnienie dla zwrotu „nadaje klimatu/charakteru” (np. Nowa lampa/dywan/obraz nada wnętrzu klimatu)? Ta forma występuje powszechnie w tekstach z dziedziny aranżacji wnętrz, co powoduje u mnie lekkie ataki apopleksji oraz zwątpienia w poprawność łączenia „nadawać” z biernikiem, a nie dopełniaczem.

Pytanie jest jak najbardziej do rzeczy, gdyż sam wielokrotnie natknąłem się na tego typu konstrukcje, i to rzeczywiście zazwyczaj w tekstach dotyczących właśnie branży aranżacji wnętrz i AGD.

Praktyka pokazuje, że wielu użytkowników języka ma problem z decyzją, czy czasowniki nadać i nadawać mają rząd dopełniaczowy czy biernikowy, czyli, mówiąc bardziej przystępnie, które konstrukcje są poprawne: nadawać coś czy nadawać czegoś?

Przeczytaj cały artykuł »

Znaleźć koszyk grzybów czy…

Baza wiedzy, Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 2 komentarze »

Jesień już trwa, a i pogoda coraz bardziej jesienna… Pora na grzyby, a skoro wybrać się nie ma jak i kiedy, to można przynajmniej popisać…

Pewien znajomy zadał mi kiedyś pytanie o poprawność zdania
Znalazłem dziś w lesie siatkę grzybów.

Według niego zdanie to, chociaż poprawne pod względem gramatycznym, ma pewną ułomność logiczną, nie wynika z niego bowiem, czy mówiący sam te grzyby zebrał czy znalazł je już w siatce (bo ktoś np. zostawił ją w lesie). Ten sam problem dotyczy również konstrukcji typu koszyk grzybów, wiadro grzybów itp.

Znajomy miał rację. Zdanie nie jest jednoznaczne, a co więcej, nakładają się na to dodatkowe czynniki. Dlatego przy tej okazji trzeba zająć się podobnymi konstrukcjami, by na koniec móc wybrać tę najlepszą.

Przeczytaj cały artykuł »

Co znaczy Bogiem sławiena w Bogurodzicy?

Język, Leksyka/semantyka, Literatura, Składnia, Średniowiecze Komentarze (1) »

Jednym z głównych problemów utrudniających właściwe rozumienie dzieł literatury dawnej jest archaiczny język, jakim były spisywane. Im dalej w las, tym więcej drzew — chciałoby się powiedzieć, gdyż im dawniejszymi dziełami się zajmujemy, tym więcej napotykamy problemów wynikających z faktu, że język dawnych epok, a więc i dzieł w nich tworzonych, znacząco (nomen omen…) odbiega od współczesnego stanu polszczyzny. Dla uczniów, którym przychodzi zmierzyć się z tekstem staropolskim, pewną pomocą mogą służyć przypisy, pod warunkiem jednak, że są poprawne merytorycznie, a jak wskazałem w artykule Naborowski „Na toż” — kulinarny problem”, nie zawsze tak jest.

Nie inaczej jest w wypadku naszej „carmen patrium” — Bogurodzicy. Jedną z największych zagadek tego dzieła jest moim zdaniem sformułowanie Bogiem sławiena, tłumaczone najczęściej jako sławiona przez Boga. Czy to tłumaczenie jest zasadne? Nie wiem. Wydaje mi się, że możliwych wyjaśnień jest kilka. Omówię je pokrótce w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Silnik: Wordpress - Theme autorstwa N.Design Studio. Spolszczenie: Adam Klimowski. Modyfikacja: Łukasz Rokicki.
RSS wpisów RSS komentarzy


Karmar - Zakład stolarski | Meble na wymiar
kuchnie, szafy, komody - Radom, Skaryszew, Kozienice