Nadawać charakter czy nadawać charakteru? O składni zdań z czasownikami nadać i nadawać

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (1) »

Na początek fragment e-maila od czytelniczki:

[…] czy jest jakieś uzasadnienie dla zwrotu „nadaje klimatu/charakteru” (np. Nowa lampa/dywan/obraz nada wnętrzu klimatu)? Ta forma występuje powszechnie w tekstach z dziedziny aranżacji wnętrz, co powoduje u mnie lekkie ataki apopleksji oraz zwątpienia w poprawność łączenia „nadawać” z biernikiem, a nie dopełniaczem.

Pytanie jest jak najbardziej do rzeczy, gdyż sam wielokrotnie natknąłem się na tego typu konstrukcje, i to rzeczywiście zazwyczaj w tekstach dotyczących właśnie branży aranżacji wnętrz i AGD.

Praktyka pokazuje, że wielu użytkowników języka ma problem z decyzją, czy czasowniki nadać i nadawać mają rząd dopełniaczowy czy biernikowy, czyli, mówiąc bardziej przystępnie, które konstrukcje są poprawne: nadawać coś czy nadawać czegoś?

Przeczytaj cały artykuł »

Znaleźć koszyk grzybów czy…

Baza wiedzy, Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 2 komentarze »

Jesień już trwa, a i pogoda coraz bardziej jesienna… Pora na grzyby, a skoro wybrać się nie ma jak i kiedy, to można przynajmniej popisać…

Pewien znajomy zadał mi kiedyś pytanie o poprawność zdania
Znalazłem dziś w lesie siatkę grzybów.

Według niego zdanie to, chociaż poprawne pod względem gramatycznym, ma pewną ułomność logiczną, nie wynika z niego bowiem, czy mówiący sam te grzyby zebrał czy znalazł je już w siatce (bo ktoś np. zostawił ją w lesie). Ten sam problem dotyczy również konstrukcji typu koszyk grzybów, wiadro grzybów itp.

Znajomy miał rację. Zdanie nie jest jednoznaczne, a co więcej, nakładają się na to dodatkowe czynniki. Dlatego przy tej okazji trzeba zająć się podobnymi konstrukcjami, by na koniec móc wybrać tę najlepszą.

Przeczytaj cały artykuł »

Co znaczy Bogiem sławiena w Bogurodzicy?

Język, Leksyka/semantyka, Literatura, Składnia, Średniowiecze Komentarze (1) »

Jednym z głównych problemów utrudniających właściwe rozumienie dzieł literatury dawnej jest archaiczny język, jakim były spisywane. Im dalej w las, tym więcej drzew — chciałoby się powiedzieć, gdyż im dawniejszymi dziełami się zajmujemy, tym więcej napotykamy problemów wynikających z faktu, że język dawnych epok, a więc i dzieł w nich tworzonych, znacząco (nomen omen…) odbiega od współczesnego stanu polszczyzny. Dla uczniów, którym przychodzi zmierzyć się z tekstem staropolskim, pewną pomocą mogą służyć przypisy, pod warunkiem jednak, że są poprawne merytorycznie, a jak wskazałem w artykule Naborowski „Na toż” — kulinarny problem”, nie zawsze tak jest.

Nie inaczej jest w wypadku naszej „carmen patrium” — Bogurodzicy. Jedną z największych zagadek tego dzieła jest moim zdaniem sformułowanie Bogiem sławiena, tłumaczone najczęściej jako sławiona przez Boga. Czy to tłumaczenie jest zasadne? Nie wiem. Wydaje mi się, że możliwych wyjaśnień jest kilka. Omówię je pokrótce w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

czy ? — o odmianie zaimka ta

Baza wiedzy, Język, Odmiana, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 18 komentarzy »

Z pytaniem, która z podanych form zaimka wskazującego ta jest poprawna, spotykam się dosyć często. Odpowiedź jest taka, że wszystko zależy od kontekstu składniowego i przeznaczenia wypowiedzi. Wyjaśnienie nie jest długie, więc tym bardziej zachęcam do lektury.

Przeczytaj cały artykuł »

Imiesłowy w polszczyźnie (współczesnej i dawnej)

Baza wiedzy, Język, Leksyka/semantyka, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 5 komentarzy »

Być może nazwa imiesłów niewiele mówi przeciętnemu użytkownikowi języka. Tymczasem imiesłowami posługujemy się często, gdyż w wielu wypadkach pozwalają uzyskać zwięzłość wypowiedzi i uniknąć stosowania powtarzających się monotonnych konstrukcji podrzędnych. Niestety, nie zawsze używamy ich poprawnie.

W dalszej części artykułu postaram się uporządkować wiedzę na temat imiesłowów i ich typów oraz omówić kwestie poprawnego ich używania, a także zapisywania z partykułą zaprzeczającą nie. Na koniec podsumuję wiadomości w formie tabeli.

Przeczytaj cały artykuł »

Wszem wobec czy wszem i wobec?

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (0) »

Tytuł wyjaśnia chyba wszystko. Czy i jest w tym często używanym związku wyrazowym potrzebne, czy nie? To, oczywiście, pytanie podstawowe, ale żeby na nie odpowiedzieć, należy zastanowić się, co te słowa i całe utworzone z nich wyrażenie tak naprawdę znaczą, bo mam powody sądzić, że wiele osób nie do końca dobrze je rozumie, nawet jeśli całego wyrażenia używają poprawnie.

Zapraszam do lektury dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Zdradliwe skróty składniowe

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe Komentarze (0) »

Nie lubimy komplikacji, więc jeżeli możemy coś zrobić krócej i prościej, zazwyczaj korzystamy z takiej możliwości. Nie inaczej podchodzimy do języka, czego odzwierciedleniem jest skłonność do używania skrótów składniowych, czyli np. konstrukcji typu
Przeczytał i podarł dokument
zamiast
Przeczytał dokument i podarł dokument.

To pierwsze zdanie brzmi bez porównania lepiej, jest krótsze i nie występuje w nim powtórzenie, ale użytkownicy języka często używają tego typu konstrukcji błędnie, gdyż ignorują jedną prostą zasadę.

Przeczytaj cały artykuł »

Formy gramatyczne orzeczenia w zdaniach z podmiotem szeregowym i zbiorowym

Baza wiedzy, Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 7 komentarzy »

Jakiś czas temu dostałem od czytelniczki pytanie, które najkrócej można streścić następująco: jaki rodzaj i liczbę przyjmują orzeczenia w zdaniach z kilkoma podmiotami?

Aby udzielić na nie właściwej odpowiedzi, należy ustalić, z jakim faktycznie podmiotem mamy do czynienia, bowiem praktyka pokazuje, iż z podmiotem szeregowym utożsamiane są również konstrukcje z podmiotem towarzyszącym, a w obu wypadkach zasady są nieco inne.

Przeczytaj cały artykuł »

Składnia i interpunkcja zdań z wyrazem a

Baza wiedzy, Język, Ortografia, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 8 komentarzy »

Dziś kolejny artykuł napisany z inspiracji jednej z czytelniczek. Tym razem o zasadach stosowania znaków interpunkcyjnych, a konkretnie przecinka, przed wyrazem a, który w polszczyźnie pełni kilka funkcji. I właśnie od funkcji pełnionej w zdaniu zależy nie tylko interpunkcja, ale również… sama poprawność stosowania tego słowa.

Szczegóły w dalszej części artykułu

Przeczytaj cały artykuł »

Odnośnie czegoś czy odnośnie do czegoś?

Język, Składnia, Wskazówki poprawnościowe 9 komentarzy »

Słowo odnośnie jest często używane w polszczyźnie, lecz w zdecydowanej większości wypadków w niewłaściwym kontekście składniowym. W odpowiedzi na postawione w tytule pytanie, która z podanych form jest poprawna, pomocna będzie analiza zachowania wyrazów pokrewnych w równoznacznych konstrukcjach gramatycznych.

Przeczytaj cały artykuł »

Silnik: Wordpress - Theme autorstwa N.Design Studio. Spolszczenie: Adam Klimowski. Modyfikacja: Łukasz Rokicki.
RSS wpisów RSS komentarzy


Karmar - Zakład stolarski | Meble na wymiar
kuchnie, szafy, komody - Radom, Skaryszew, Kozienice