Rzecz, o której napiszę tym razem, wynika z potrzeby uzupełnienia wyjaśnień zawartych w zakończeniu artykułu Konstrukcje dzięki czemuś… — zakres stosowania i interpunkcja. Zasygnalizowałem tam istnienie konstrukcji wymagających przełamania automatycznych przyzwyczajeń związanych ze stawianiem przecinka przed wprowadzającymi zdania podrzędne zaimkami który, jak i czego.

Większość użytkowników polszczyzny wie, że przed wyrazami który, jaki stawia się przecinek. I za to im chwała. Szkoda tylko, że bardzo często wiedza ta nie jest poparta zrozumieniem budowy zdania podrzędnie złożonego i znajomością odnośnych zasad interpunkcji. Tymczasem przed „przedowi” (tak, wiem, przyimki są nieodmienne) nierówne, o czym w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

W komentarzu do dawno już napisanego, ale wciąż cieszącego się dużym zainteresowaniem artykułu Poprawne zapisywanie dat jeden z czytelników zadał pytanie dotyczące poprawnego zapisywania godzin, szczególnie kwestionując tu i ówdzie stosowany zapis z podkreśloną liczbą minut w indeksie górnym. Czy miał rację? Jakie sposoby zapisywania godziny są dopuszczalne? O tym w dalszej części artykułu. Odpowiem również na pytania, czy lepszy jest zapis w formacie 12- czy 24-godzinnym, jak należy oznaczać północ i czy zapis cyfrowy godzin porannych poprzedzamy zerem wiodącym.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Drodzy uczniowie (i nie tylko), zanim jeszcze raz zapytacie mnie, czy dane słowo pisze się przez „u” zwykłe czy przez „u kreskowane”, wiedzcie, że takie pytanie jest bezprzedmiotowe! Zapamiętajcie to:

W związku z powyższym, jeśli musicie zadać takie pytanie, mówcie o „u” zwykłym i „o” kreskowanym.

Dlaczego tak? Chociażby ze względu na kształt liter. Kreska jest nad o, nie nad u. Oczywiście, piszę o języku polskim, gdyż w innych językach rzeczywiste „u” kreskowane wystąpić może.

Zasadnicze pytanie brzmi jednak: skąd wzięła się dwoistość zapisu tej samej głoski (niezależnie od zapisu o oraz u wymawiane są jako u) i skąd ten (pozorny) brak logiki? O tym w dalszej części artykułu.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Tym razem o kolejnym bardzo często błędnie stosowanym wyrazie, wskazującym na związek między przyczyną a skutkiem. Ileż to razy słyszymy lub czytamy, że coś stało się dzięki czemuś? Bardzo często też sami stosujemy tę konstrukcję, zwykle nie zastanawiając się, czy jest ona w danym kontekście właściwa. W dalszej części artykułu rozważymy sytuacje, w których ta konstrukcja bywa używana, i wskażemy, w których może ona być stosowana, a w których nie.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Dziś kolejny artykuł napisany z inspiracji jednej z czytelniczek. Tym razem o zasadach stosowania znaków interpunkcyjnych, a konkretnie przecinka, przed wyrazem a, który w polszczyźnie pełni kilka funkcji. I właśnie od funkcji pełnionej w zdaniu zależy nie tylko interpunkcja, ale również… sama poprawność stosowania tego słowa.

Szczegóły w dalszej części artykułu

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Miałem o tym napisać już dawno temu, jednak zawsze odkładałem ten temat na później, aż do dziś, kiedy to jedna ze stałych czytelniczek zasugerowała mi omówienie tego zagadnienia. Jaka więc pisownia będzie w tym wypadku poprawna: łączna (naprawdę, zaprawdę, wprawdzie) czy rozdzielna (na prawdę, za prawdę, w prawdzie)?

Udzielenie jednoznacznej odpowiedzi bez wyjaśnień byłoby w tym wypadku błędem, gdyż w każdej parze dopuszczalne są obie formy pisowni, tyle że każda z nich w zupełnie innych sytuacjach, nie ma tu więc mowy o wymienności.

Szczegóły w dalszej części artykułu, a na zakończenie konkretne wskazówki praktyczne.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Jakiś czas temu zająłem się nazewnictwem kościołów (w najróżniejszych tego słowa znaczeniach), parafii itp. (zob. Kościół rzymsko-katolicki, rzymskokatolicki czy rzymsko katolicki?, Kościół — wielką czy małą literą?). Spośród najczęściej popełnianych przy tej okazji błędów pozostał nam do omówienia jeszcze jeden: jak skracać wyrażenie pod wezwaniem? Niestety, również i w tej kwestii znajomość normy ortograficznej jest żenująco słaba, także wśród samych duchownych, czyli osób teoretycznie najbardziej zainteresowanych tematem…

W dalszej części artykułu znajdą Państwo również przykład „mistrzostwa” kościelnej ortografii…

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

O pisowni wyrazów związanych z kultem religijnym można by stworzyć opasłe tomiska. Warto więc zwrócić uwagę na kilka najważniejszych związanych z tym problemów. Dziś o jednym z najpowszechniej popełnianych błędów w tym zakresie. Co gorsza, błąd, o którym napiszę, jest tak rozpowszechniony, że — jak się wydaje — duża część księży katolickich nie ma pojęcia… do jakiego kościoła należą!

Zacznijmy więc od podstaw. Jak należy zapisywać przymiotnik występujący w nazwie najpopularniejszej instytucji religijnej w Polsce: rzymsko-katolicki, rzymskokatolicki czy rzymsko katolicki?

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

W artykule dotyczącym wątpliwości ortograficznych związanych z nadchodzącymi wówczas (bo obecnie już minionymi) mistrzostwami Europy w piłce nożnej (Przed Euro… czyli o pisowni nazw wydarzeń sportowych) poruszyłem temat nadużywania wielkich liter. Jest to, nawiasem mówiąc, zjawisko, które szczególnie mnie irytuje, toteż nie mogę pominąć milczeniem pewnego zaproszenia do udziału w konkursie, które nieco ponad pół roku temu trafiło w moje ręce (zupełnie zapomniałem wtedy opublikować ten artykuł…), a szczególnie fragmentu, który załączam na obrazku poniżej.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook

Problem stosowania wielkiej i małej litery w wyrazie kościół jest przyczyną wielu powszechnie spotykanych błędów ortograficznych, czemu sprzyja wielość kontekstów znaczeniowych, w jakich wyraz ten może wystąpić. W zależności od użycia wielkich liter wyrazy kościół i Kościół oraz wyrażenia kościół katolicki, Kościół katolicki i Kościół Katolicki mają zupełnie inne znaczenie. W dalszej części artykułu postaram się wyjaśnić zasady ortograficzne z tym związane.

Przeczytaj cały artykuł »

Share on Facebook