Mimo że sprawa wydaje się oczywista, czasami spotykam się z takim właśnie pytaniem, nie tylko ze strony uczniów. Dostałem też od czytelników kilka próśb o podanie uniwersalnej reguły stosowania tych końcówek. Wątpliwość dotyczy przede wszystkim odmiany rzeczowników rodzaju żeńskiego i wynika zazwyczaj z nieopanowania bardzo prostej i łatwej do zapamiętania reguły oraz z niechęci do gramatycznej refleksji nad wypowiedzią, a przecież bez niej, jeśli nie ma się wyćwiczonych nawyków i intuicji językowej, trudno pisać i mówić poprawnie.

Zasada jest prosta:

W narzędniku liczby pojedynczej we wszystkich wyrazach rodzaju żeńskiego stosujemy końcówkę -ą.
Końcówkę -om stosujemy celowniku liczby mnogiej wyrazów wszystkich rodzajów gramatycznych.

W związku z tym w narzędniku liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego napiszemy np.
idę z koleżanką,
interesuję się fizyką.

Tak samo w innych wyrazach rodzaju żeńskiego, np.
tą książką (tą — zaimek wskazujący), drugą godziną (drugą — liczebnik porządkowy), ładną dziewczyną (ładną — przymiotnik), pędzącą lawiną (pędzącą — imiesłów) itp.

W celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów gramatycznych obowiązuje końcówka -om, np.
Przyglądałem się koleżankom, wystawom, żołnierzom, motocyklom, oknom, pianinom.

Share on Facebook